2 zł NG – 100. rocznica powstania TOPR – Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

Cena:

Stan: menniczy

AWERS: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Po bokach orła oznaczenie roku emisji: 20-09, pod orłem napis: ZŁ 2 ZŁ, w otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, poprzedzony oraz zakończony sześcioma perełkami. Pod lewą łapą orła znak mennicy: M/W.

REWERS: Z lewej strony na górskim zboczu stylizowany wizerunek ratownika transportującego człowieka na noszach. Z prawej strony stylizowany wizerunek logo 100-lecia TOPR. W otoku napis: TATRZAŃSKIE OCHOTNICZE POGOTOWIE RATUNKOWE.

NA BOKU: ośmiokrotnie powtórzony napis: NBP, co drugi odwrócony o 180 stopni, rozdzielony gwiazdkami.

Projektant awersu: EWA TYC-KARPIŃSKA
Projektant rewersu: DOMINIKA KARPIŃSKA-KOPIEC

Kategorie: ,

Opis

100. rocznica powstania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego

Wzrost popularności Tatr i Zakopanego w drugiej połowie XIX w. prowadził do coraz częstszych zaginięć w górach i poważnych wypadków. Doraźnie organizowane akcje ratunkowe stawały się już niewystarczające.

W lutym 1909 roku Mieczysław Karłowicz i Mariusz Zaruski zredagowali ostateczną wersję odezwy do społeczeństwa w sprawie konieczności powołania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Sam Karłowicz nie zdążył złożyć swego podpisu pod odezwą, ponieważ zginął w lawinie śnieżnej pod Małym Kościelcem 8 lutego 1909 roku, podczas samotnej wycieczki. Śmierć młodego kompozytora stała się ostatnim impulsem do powołania TOPR.

„Wysokie c.k. Namiestnictwo we Lwowie reskryptem z dnia 29 października 1909 r. nie zakazało zawiązania stowarzyszenia”. TOPR rozpoczął oficjalną działalność jako czwarta organizacja ratownictwa górskiego na świecie, a pierwsza poza krajami alpejskimi.

Naczelnikiem Straży Ratunkowej został Mariusz Zaruski, a jego zastępcą Klemens Bachleda. Za godło TOPR przyjęto niebieski krzyż na białym polu. Członkowie pierwszej drużyny ratowniczej potwierdzili przyrzeczenie składane na ręce naczelnika własnoręcznym podpisem. Byli to: Klemens Bachleda, Szymon Tatar mł., Jakub Wawrytko, Jędrzej Marusarz, Jan Pęksa, Wojciech Tylka Suleja, Stanisław Gąsienica Byrcyn, Stanisław Zdyb, Józef Lesiecki i Henryk Bednarski. Mariusz Zaruski złożył przyrzeczenie na ręce prezesa, dr. Kazimierza Dłuskiego.

6 sierpnia 1910 roku Klemens Bachleda zginął podczas akcji ratunkowej, która wyruszyła po rannego taternika na Małym Jaworowym Szczycie.

W 1914 roku Zaruski zaproponował na swego zastępcę Józefa Oppenheima, a sam, na czele 14 Kompanii Piechoty, zwanej później I Kompanią Zakopiańską, wyruszył z Zakopanego. W 1918 roku Mariusz Zaruski wstąpił do Wojska Polskiego. W 1923 roku został powołany na stanowisko generalnego adiutanta prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego i wkrótce później awansowany na generała brygady.

Józef Oppenheim pełnił funkcję kierownika TOPR do 1939 roku, uczestnicząc w ponad 70 wyprawach ratunkowych, najczęściej nimi kierując.

Wybuch II wojny światowej przerwał działalność Straży Ratunkowej TOPR. Wypadki w Tatrach zdarzały się jednak nadal i władze okupacyjne poleciły Zbigniewowi Korosadowiczowi zorganizowanie Pogotowia, które pod nazwą Freiwillige Tatra Bergwacht TOPR przeprowadziło w czasie okupacji 55 wypraw ratunkowych. Tuż po wyzwoleniu Podhala pogotowie przeprowadziło jedną z najtrudniejszych akcji ratunkowych. Spoza linii frontu z rejonu Przedniego Salatyna ewakuowano 4 rannych partyzantów, 4 zdrowych i 2 sanitariuszki.

Na początku lat 50. ratownicy TOPR na czele z Tadeuszem Pawłowskim rozpoczęli prace nad organizacją służb ratownictwa górskiego poza Tatrami. Efektem było powołanie Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i przekształcenie w roku 1956 TOPR w Grupę Tatrzańską GOPR.

W 1958 roku ratownicy otrzymali w darze zestaw alpejski umożliwiający prowadzenie akcji ratunkowych na najtrudniejszych ścianach tatrzańskich. W kolejnych latach zostali wyposażeni w sprzęt łączności. W 1963 roku Tadeusz Augustyniak za sterami śmigłowca SM-1 wykonał pierwszy udany lot ratowniczy do Doliny Pięciu Stawów Polskich. W 1974 roku ratowników zaczął wspierać pies Cygan, prowadzony przez niezwykle zasłużonego ratownika
Józefa Uznańskiego. W 1975 roku rozpoczęły się pierwsze stałe dyżury śmigłowca ratowniczego w Zakopanem.

13 listopada 1991 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu zarejestrował stowarzyszenie ratowników tatrzańskich pod nazwą Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, które pod swą tradycyjną nazwą działa do dziś.

Jan Krzysztof
Naczelnik
Straży Ratunkowej TOPR

Dodatkowe informacje

Waga0.0815 kg
Wymiary2.7 × 2.7 × 0.2 cm
Stop

CuAl5Zn5Sn1

Stempel

zwykły

Nakład

1400000

Data emisji

18-09-2009

Średnica

27,00 mm